|
با عنايت به اين نكته كه بررسي فرايند نيروگاه
ودرك و شناخت عملكرد سيستم از نظر بهره برداري و
تعمير و نگهداري از اهميت ويژه اي بر خوردار است و
دستيابي به ايـن امر در يك نيروگاه واقعي و در حين
كار از نقطه نظر ايمني و اجتناب از خطرات نا
خواسته احتمالي سخت و دور از دسترس مي باشد. لذا
داشتن سيستمي مستقل از نيروگاه ولي مشابه آن براي
آموزش پرسنل ضروري مي باشد. بديـن منـظــور امروزه
از سيستمهاي كامپيوتري شبيه ساز مجهز به نرم
افزارهاي شبيه سازي استفاده مي شـود. در اين نرم
افزارها، رفتار سيستم به كمك توابع دقيق رياضي و
بكار گيري اصـــول و قواعد فيزيك، حركت سيالات،
ترموديناميك، الكتروديناميك ونتايج حاصل ازتست
ديناميكي نيروگاه واقعي شبيه ساز مي شود. البته
آموزش ضمن بهره برداري درنيروگاه واقعي شناخت و
درك مطلوبتري را ممكن مي سازد ولي در مقايسه آموزش
توسط شبيه ساز فوايد زيادي دارد در ذيـل به چند
مورد آن اشاره مي شود.
·
نصب شبيه ساز در محلي كه امكان آموزش به تعداد
زيادي از اپراتور را تـحت نــظـر مربيان مجرب و
ورزيده ممكن سازد.
·
توسط شبيه ساز اپراتورها قادر خواهند بود تجارب
مفيدي را در عمليات اضطراري و وقايع غير عادي كه
ممكن است در نيروگاه واقعي با آن مواجه شوند، بدون
نگراني از بروز حوادث كسب نمايند.
·
تكرار شرايط اضطراري و حالتهاي غير عادي در زمان
طولاني توسط شبيه ساز موجب فراگيري عميق اپراتورها
خواهد بود.
·
توسط شبيه ساز علاوه برايجاد شرايط اضطراري
واشكالات مشابه نيروگاه واقعي رفع چنين اشكالاتي
نيز بدون نگراني توسط اپراتور مقدور مي باشد.
بديهي است كه چنين شيوه آموزشي فرصتهاي بسيار
زيادي براي فـراگيري هر چه بيشتر كليه شرايط و
وقايع و عملكردهاي نيروگاه واقعي را در اختيار
اپراتورهــا قرار خواهد داد و آنان را از اعتماد
به نفس كافي جهت كاركرد در مكان واقعي در هر
شرايطي بهره مند مي سازد.
مشخصات فني
اين سيستم بر اساس نيروگاه همدان شهيد مفتح غرب با
مشخصات عمومي ذيل (در واقع از نيروگاه همدان به
عنوان مدل شبيه سازي استفاده شده است) توسط شركت
ميتسوبيشي (MHI)
ژاپن طراحي و ساخته شده است.
نوع نيروگاه: سيستم واحدي (يك بويلر و يك توربين)
خروجي واحد : 250 مگاوات
سيستم خنك كن : برج تر
سيستم بخار كمكي : توسط بويلر كمكي و يا از
واحدهاي ديگر
وسايل و تجهيزات سيستم
وسايل و تجهيزات شبيه ساز را به طور كلي مي توان
به سه قسمت عمده تقسيم بندي نمود كه در ذيل مختصرا
شرح داده شده است.
1- كابينتها :
سخت افزار سيستم و توزيع تغذيه در شش كابينت مستقر
مي شوند كه يكي از كابينتها به تجهيزات تغذيه برق
اختصاص دارد و از پنج كابينت ديگر دو تا مربوط به
كامپيوتر ورودي/خروجي (DIASYS-UP) بويلر و كارتهاي ورودي/خروجي آن مي باشد در اين كابينتها
كارت پردازشگر حافظه، كارتهاي واسط شبكه و كارتهاي
ورودي/خروجي و تغذيه هاي آنها وجود دارد.
دو كابينت ديگر مربوط به كامپيوتر ورودي/خروجي (DIASYS-UP) توربين و كارتهاي ورودي/خروجي آن مي باشد و كابينت ششم در بر
گيرنده شاسي كامپيوتر
VAX
و تعدادي از كارتهاي ورودي/خروجي مربوط به
MOD
و
SOP
مي باشد.
1- ميز بهره برداري اصلي (MOD)
2- پانل كنترل جانبي (SOP)
: يك ميز تقريبا مشابه ميز فرمان نيروگــاه شهيد
مفتـح غــرب و يك پانل ايستاده كه شماتيك سيكل
نيـروگاه روي آن تــرسيم شده و بعضي فرمانها از
روي آن انجام مي گيرد به عنوان پانل عملگر محلي
وجود دارد كه جمعا روي ميز و پانل جانبي سه دستگاه
ثبات قلمي، 89 عدد نشان دهنده، 30 دستگاه كنترل
آنالوگ، 16 ايستگاه تنظيم و باياس و 68 ايستگاه
FGC
وجود دارد كه اپراتورها مي توانند از طريق آنها
بهره برداري از نيروگاه را آموزش ببينند.
سخت افزار
اين دستگاه از نظر سخت افزاري از قسمتهاي مختلفي
تشكيل شده است كه در ذيل به شرح مختصري از آن
بسنده مي كنيم.
الف- كامپيوتر اصلي(مدل نيروگاه) : اين قسمت شامل
يك ميني كامپيوترVAX 4000
مدل300 مربوط به شركت
DEC
ميباشد كه در آن محاسبات مدل نيروگاه، منطق كنترل
و عمليات مربوط به مربي انجام مي گيرد. اين
كامپيوتر شامل ديسك سخت و نوار مغناطيسي بوده و
سيـستم عامل استفاده شده در آن
VMS
مي باشد. اين سيستم به عنوان واحد پردازشگر مركزي
مجري برنامه ها، كنتـرلها، كنتـرل وقفه و تـرجمه
آدرس بـوده و عمل نظارت بر حافظه را انجام مي دهد
و از طريق شبكه محليETHERNET با ديگر سخت افزارهاي سيستم مرتبط است. تنها سخت افزارهاي
مـربوط بـه مربي (كنسول، صفحه كليد و چاپگر) توسط
باس سريالRS232
به كامپيوتر اصلي متصل مي
باشند.
ب- سيستم كنترل (DIASYS-UP) : اين واحد داراي دو واحد پردازش كننده مي باشد كه يك واحد
مربوط به بويلر و ديگري مربوط به سيستم توربين مي
باشد. هر كدام از واحدهاي كنتـرل قسمتهاي مختلفي
به شرح ذيل مي باشند.
·
كارت پردازشگر مركزي از نوع (M386 CPU)
كه از يك ريز پردازنده توانمنـد 32/16 بيتي بهره
مي گيرد.
·
كارتهاي واسط ارتباطات: با توجه به اينكه در سطح
بالاي سيستم براي ارتبـاط به كامپيوترVAX
از شبكه
ETHERNETو
در سطح پائين براي ارتباط با ورودي/خروجيها از
سيستم باس محلي استفاده شده است دو نوع كارت واسط
مورد استفاده قرار گرفته كه يكي براي شبكهETHERNET از نوع (ISBC186/51) و ديگري براي شبكـــه باس محلي از نوع (LBS
HOST).
·
كارت حافظه : اين كارت از نوع (ASBC 1103A)
با ظرفيت 256 كيلو بايتROM
و يك مگابايتRAM
و باطري نگهدارنده مي باشد
·
واحد ورودي/خروجي : در اين سيستم واحد پردازشگر
مركزي از طريق شبكه باس محلي (LBS)
به كارتهاي ورودي/خروجي وصل مي شود البته مي توان
با استفاده ازNODE-BASKET
تعداد زيادي كارت
I/O
را به شبكه محلي متصل نمود. در اين دستگاه از سه
نوع كارتI/O
استفاده شده است.
1- كارت خروجي آنالوگ (NBAO
01)
2- كارت خروجي ديجيتال (NBDO 02)
3- كارت ورودي ديجيتال (NBDI 01)
ج- سيستم كسب اطلاعات (DAS):
اين سيستم شامل يك كامپيوتر، مانيتور و صفحه كليد،
ديسك لرزان، نوار مغناطيسي پشتيبان و هاردكپير مي
باشد.
د- سيستم تعميرو نگهداري (IDOL):
اين واحد نيز همانند سيستم كسب اطلاعات شامل موارد
ذكر شده مي باشد.
توزيع تغذيه
تغذيه اين دستگاه به طور كلي از يك خط 220 ولت 50
هرتز مي باشد كه از طريق يك كليد اصلي به يك
ترانسفورماتور 15 كيلوولت آمپر و پس از عبور از
AVR
در خروجي ولتاژ 100 ولت ثابت را براي سيستم تامين
مي نمايد.
بهره برداري سيستم
استفاده و بهره برداري از دستگاه شبيه ساز را مي
توان به سه گروه كاري تقسيم نمود كه در ذيل مختصرا
به شرح آنها خواهيم پرداخت.
1- عمليات مربي:
در سيستم شبيه ساز عمليات اصلي در دست مربي مي
باشد. مربي مي تواند بـا استفاده از كنسول مربوطه
موارد ذيل را در هنگام كار سيـستم روي آن اعمال
نمايد.
·
ايجاد شرايط اوليه براي شروع عمليات شبيه ساز كه
اين شرايط اوليه در سيستم تعريف شده ميباشد و فقط
مربي مي تواند آن را روي ميز بهره برداري اعمال
نمايد. البته مربي مي تواند خودش نيز در هنگام كار
سيستم شرايط يك زمان خاص را ضبط نموده و به عنوان
شرايط اوليه استفاده نمايد.
·
سرعت عمل شبيه سازي را مي تواند نصف و يا به دو
برابر تغيير دهد.
·
تعدادي فايل به عنوان عملكرد عير عادي در سيستم
تعريف شده ا ست كه مربي مي تواند براي آزمايش
اپراتورها هر وقت كه بخواهد يكي از آنها را در
سيستم اعمال كرده و عكس العمل اپراتورها را ببيند.
·
مربي مي تواند كار سيستم را براي هر مدت كه بخواهد
متوقف نموده و سپس با همان شرايط دوباره ادامه
دهد.
·
اين سيستم مي تواند انجام عمليات را تا 30 دقيقه
قبل به عقب بر گرداند كه اين عمل را ميتوان در
فاصله هاي 2 دقيقه اي انجام داد
2- سيستم كسب اطلاعات
روي ميز اصلي بهره برداي براي استفاده و اطلاعات
بيشتر اپراتورها كامپيوتري در نظر گرفته شده است
كـه بهره برداران در هر لحظه از بهره بــرداري
اطلاعات زير را مي توانند مشاهده نمايند.
·
نمايش شماتيك قسمتهاي مختلف سيكل
·
نمايش به صورت نمودارهاي ميله اي (BAR CHART)
براي قسمتهاي مختلف سيكل.
·
نمايش نمودارهاي لحظه اي ( (REAL
TIME TRENDبراي
نقاط مختلف.
·
نمايش اطلاعات ديجيتالي قسمتهاي مختلف.
·
اطلاعات آلارمهاي رسيده.
·
نمايش نمودارهاي نقاط مختلف تا 12 ساعت قبل.
·
بازبيني تريپ هاي حاصله.
·
اطلاعات ثبات هاي روي ميز بهره برداري.
3- سيستم تعمير و نگهداري
در كنار سيستم كسب اطلاعات براي تعمير و نگهداري
كامپيوتري در نظر گرفته شده كه موارد زير را در
اختيار مربي و يا افراد مربوطه قرار مي دهد.
·
منحنيهاي نقاط مختلف سيكل لحظه اي و حتي براي 24
ساعت قبل
·
نظارت برمحاسبات به اين صورت كه عدد محاسبه شده
كنترلر روي صفحه نمايش ديده مي شود و خط اتصال
ديجيتال قرمز/آبي نشانگر روشن/خاموش بودن آن است
·
داده هاي حلقه هر كنترلر با داده هاي حلقه در ديسك
و يـا سيستم نگهداري را مي توان مقايسه كرد.
·
ليست اسامي سيگنالها، دياگرامها، محدوده و واحد
هاي اندازه گيري را مي توان ديد
·
مشخصه هاي پارامترهاي مختلف و همچنين تايمر تعريف
شده در داده هاي حلقه را مي توان مشاهده نمود
·
وضعيت عادي، آماده بكار، خرابي هر كنترلر و
اطلاعات مربوط به صورت بـروز اشكال به نمايش در مي
آيند.
·
پارامترها را مي توان تنظيم نمود و بر محاسبات هر
كنترلر نظارت كرد
·
مي توان حلقه و ماكرو ها را و عناصر كنترلر ها را
تعريف، رسم و تغيير داد
|
